ترس از مواجهه شدن با ناشناخته ها،  چرا  برای شروع کردن  تعلل می‌کنیم؟

چرا با اینکه می‌دانیم چه می‌خواهیم، باز هم شروع نمی‌کنیم؟ آیا تا به حال برای رسیدن به هدفی، یک برنامه‌ی دقیق نوشته‌اید اما هرگز قدم اول را برنداشته‌اید؟ در ذهن خود آینده‌ای روشن را تصور کرده‌اید، اما عمل کردن برایتان دشوار بوده و ترس داشتید؟ اگر پاسخ شما مثبت است، بدانید که تنها نیستید. این مشکل، یکی از رایج‌ترین موانع روان‌شناختی برای رشد فردی است و ریشه‌ی آن در چیزی نهفته است که روان‌شناسان آن را “پارادوکس اقدام” می‌نامند: دانستن، اما عمل نکردن. همراه ذهن فیت باشید.

ترس، مهم‌ترین دلیل تعلل

ترس از تغییر: بزرگ‌ترین مانع ذهنی ما برای شروع، ترس از تغییر است. مغز انسان ذاتاً علاقه‌مند به حفظ وضعیت موجود است. وقتی تغییر در پیش است، مغز از لحاظ زیستی هشدار می‌دهد؛ چرا که ورود به ناشناخته‌ها ممکن است تهدیدکننده باشد. ترس از شکست و قضاوت دیگران :  طبق تحقیقات انجام‌شده توسط بروئن و همکاران(2013)، ترس از شکست به شکل قابل‌توجهی با کاهش رفتارهای هدف‌محور مرتبط است. افراد به دلیل تجربه‌های قبلی یا پیش‌بینی پیامدهای منفی، ممکن است اصلاً قدم اول را برندارند. ترس از موفقیت! : جالب است بدانید که تحقیقات نشان داده‌اند ترس از موفقیت نیز به‌اندازه‌ی ترس از شکست می‌تواند بازدارنده باشد. در پژوهشی توسط کنراد و همکاران(2017)، افرادی که در ناخودآگاه خود از موفقیت می‌ترسیدند، در برابر فرصت‌های بزرگ، مقاومت نشان می‌دادند. چرا؟ چون نمی‌دانستند پس از آن موفقیت چه چیزی انتظارشان را می‌کشد.

چرا فقط دانستن کافی نیست؟

در عصر امروز، اکثر مردم می‌دانند که باید تغذیه سالم داشته باشند، ورزش کنند، اهداف شفاف داشته باشند… اما چرا عمل نمی‌کنند؟ طبق مطالعه‌ای از دانشگاه استنفورد، “دانستن” تنها 10٪ از مسیر تغییر را شکل می‌دهد. آنچه باقی می‌ماند، بر دوش رفتار، احساس و باورهای عمیق ناخودآگاه ماست. ما به عضله‌ی اراده نیاز داریم و این عضله تنها با تمرین در مواجهه با ترس‌ها ساخته می‌شود.

مغزتان را مثل ماهیچه بسازید

مغز انسان، به ویژه بخشی به نام پریفِرِنتال کورتکس (Prefrontal Cortex) که مسئول تصمیم‌گیری، برنامه‌ریزی و اراده است، دقیقاً مانند ماهیچه رفتار می‌کند. مطالعه‌ای در دانشگاه کلمبیا (2011) نشان داد که تمرینات رفتاری منظم، منجر به افزایش ضخامت این ناحیه از مغز می‌شود. به عبارت دیگر، هر بار که با ترس کوچکی روبرو می‌شوید و تسلیم نمی‌شوید، مغزتان قوی‌تر می‌شود.

با کوچک‌ترین ترس شروع کن

ما معمولاً با ترس‌های بزرگ مواجه می‌شویم و چون عضله‌ی ذهنی‌مان ضعیف است، شکست می‌خوریم و بی‌انگیزه می‌شویم. مثل کسی که بدون تمرین می‌خواهد سنگین‌ترین دمبل باشگاه را بلند کند. راه درست این است:

• فهرستی از 10 ترس شخصی‌ات بنویس.
• ارتباط آن‌ها با اهداف زندگی‌ات را بررسی کن.
• ترس‌ها را به‌ترتیب از کوچک به بزرگ مرتب کن.
• با کوچک‌ترین ترس شروع کن.
• بعد از هر مواجهه موفق، سراغ مورد بعدی برو.

ناشناخته همیشه ترسناک است

همان‌طور که نمی‌توان ته یک جاده‌ی جنگلی تاریک را دید، در مسیر زندگی هم نمی‌شود تمام مسیر را یک‌باره روشن کرد. اما همیشه قدم بعدی مسیر را روشن می کند. به قول معروف:  “وقتی یک قدم برداری، دنیا راه را به تو نشان می‌دهد.”

مسئولیت‌پذیری، آغاز واقعی تغییر

بزرگ‌ترین تغییر، از لحظه‌ای آغاز می‌شود که انسان بپذیرد: “هیچ‌کس قرار نیست بیاید نجاتم بدهد.” طبق یافته‌های روان‌شناس مشهور دکتر کلی مک‌گونیگال، افرادی که خود را قربانی شرایط نمی‌بینند، بیشترین توانایی تغییر پایدار را دارند.

جمع‌بندی:

✅ ترس همیشه خواهد بود. اما شما می‌توانید قوی‌تر شوید.
✅ با ترس‌های کوچک شروع کنید و ذهن‌تان را تمرین دهید.
✅ روی قدم بعدی تمرکز کنید، نه کل مسیر.
✅ مسئولیت خود را بپذیرید و منتظر ناجی نباشید.
✅ مقایسه نکنید. هر کسی مسیر خودش را دارد.

منابع علمی مورد استفاده در نوشتن مقاله و لینک مطالعه آنها:

• The Willpower Instinct: How Self-Control Works – Stanford University Study
  https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3854491/