آگاهی از تأثیر کلمات و باورهای اطرافیان بر زندگی و سلامت روان
زندگی ما از ابتدای تولد تا بزرگسالی، متاثر از کلمات، باورها و رفتارهای اطرافیان به ویژه پدر و مادر است. این تأثیرات ممکن است بسیار مثبت و انگیزهبخش باشند، یا برعکس، با جملات منفی و قضاوتهای نادرست، به ما آسیب برسانند. یکی از سوالات رایجی که ذهن بسیاری را به خود مشغول میکند این است که آیا جملاتی مثل «حلالت نمیکنم» یا «امیدوارم بدبخت شوی» که از سوی پدر و مادر یا افراد نزدیک شنیده میشود، واقعاً میتواند سرنوشت ما را تحت تأثیر قرار دهد؟ در این مقاله تلاش میکنیم با نگاهی علمی به این پرسش بپردازیم. و دریابیم که چگونه ذهن و قلب ما میتواند بر این کلمات واکنش نشان دهد و چه راهکارهایی برای حفظ سلامت روان وجود دارد. و به نقش بالا بردن آگاهی برای گذر از این چالش ها می پردازیم. تا انتها همراه آکادمی ذهن فیت باشید.
قدرت کلمات و باورهای اطرافیان در شکلگیری ذهن و روح انسان
مطالعات روانشناسی نشان دادهاند که کلمات و باورهای دیگران میتوانند اثرات عمیقی بر سلامت روان و حتی مسیر زندگی افراد داشته باشند. اصطلاح (internalization) به معنای پذیرفتن و باور کردن پیامهای اطرافیان، از جمله والدین، در شکلگیری خودپنداره افراد نقش حیاتی دارد. زمانی که یک کودک بارها شنیده که «امیدوارم بدبخت شوی»، این پیامهای منفی میتواند در ناخودآگاه او نفوذ کند. و حس بیارزشی، ناامنی و ترس را در او تقویت کند.
تحقیقی از دانشگاه هاروارد نشان داد که کودکان و نوجوانانی که در معرض پیامهای کلامی منفی از سوی والدین یا مراقبان خود قرار دارند، بیشتر در معرض مشکلات روانشناختی مانند افسردگی و اضطراب هستند. این تاثیرات حتی تا بزرگسالی نیز میتواند باقی بماند و سلامت روانی فرد را تحت تاثیر قرار دهد. اما این همه داستان نیست. ذهن انسان به ویژه با رشد و آگاهی فرد، توانایی فوقالعادهای در تغییر این باورهای منفی و بازسازی خود دارد.
نقش آگاهی و خودشناسی در مقابله با پیامهای منفی
یکی از مهمترین کلیدهای مقابله با تاثیرات منفی کلمات و رفتارهای اطرافیان، توسعه خود آگاهی و مهارتهای خودشناسی است. خودشناسی به ما این امکان را میدهد که میان حرفهای دیگران و حقیقت درون خودمان تمایز قائل شویم.
مطالعات در حوزه روانشناسی نشان دادهاند که افرادی که مهارت خود آگاهی بالاتری دارند، کمتر تحت تاثیر فشارهای اجتماعی و کلامی منفی قرار میگیرند. آنها میتوانند از تفکر انتقادی و منطقی برای ارزیابی حرفهای دیگران استفاده کنند و تصمیماتشان را بر اساس ارزشها و اهداف درونی خودشان بگیرند.
تحقیقی از دانشگاه استنفورد که با عنوان «قدرت ذهن آگاهانه در بازسازی باورهای منفی» منتشر شد، نشان داد که آموزشهای مرتبط با خود آگاهی و مدیتیشن ذهن آگاهی میتواند به افراد کمک کند تا از پیامهای منفی به عنوان فرصتهای یادگیری استفاده کرده و نه به عنوان آسیبهای پایدار، عبور کنند.
اهمیت عشق، احترام و همدلی در روابط خانوادگی
در مواجهه با تعارضات خانوادگی و پیامهای منفی، یکی از اصول اساسی، حفظ عشق و احترام متقابل است. عشق ورزیدن به والدین و دیگران بدون قربانی کردن منطق و درک عمیق، میتواند راهی باشد برای ایجاد تعادل بین احساسات و عقل. تحقیقات نشان دادهاند که حفظ روابط سالم و همدلانه حتی در شرایط سخت، میتواند به بهبود سلامت روان کمک کند و از بروز مشکلات روانی جلوگیری نماید. با این حال، عشق به معنای پذیرش بدون مرز تمام رفتارها نیست، بلکه نیازمند تعادل بین احترام به دیگران و حفظ مرزهای شخصی و سلامت روان است.
چرا باید خودمان تصمیم بگیریم؟
همه ما در طول زندگی با فشارها و توقعات مختلف از سوی خانواده، دوستان و جامعه مواجه میشویم. اما مطابق با تحقیقات علمی و تجربیات عملی، بهترین تصمیمها زمانی گرفته میشوند که بر اساس آگاهی درونی، ارزشها و اهداف شخصی خودمان باشد.
مطالعات متعدد روانشناسی نشان دادهاند که افراد مستقل و خودآگاه، که تصمیماتشان را بر اساس منطق و احساسات واقعی خود میگیرند، رضایت بیشتری از زندگی دارند و کمتر دچار استرس و افسردگی میشوند. این بدان معناست که حتی اگر پدر و مادر یا نزدیکان ما نظرات منفی یا محدودکنندهای داشته باشند، ما نمیبایست اجازه دهیم این نظرات مسیر رشد و سعادت ما را منحرف کند.
توصیههای عملی برای مقابله با تاثیرات منفی
خود آگاهی را تقویت کنید: از طریق مدیتیشن، نوشتن روزانه ، گفتگو با خود، مطالعه کتاب و گذراندن دوره های آموزشی به شناخت بهتر خودتان برسید.
حدود و مرزهای احساسی تعیین کنید: بدانید چه حرفهایی را قبول میکنید و چه چیزهایی را رد میکنید.
به دنبال افراد شبیه به خود باشید: دوستان، مشاوران و افرادی که انرژی مثبت دارند میتوانند به شما کمک کنند.
با عشق و احترام رفتار کنید: به خانواده و اطرافیان عشق بورزید، اما خودتان را قربانی نکنید.
منابع علمی مورد استفاده در نوشتن مقاله و لینک مطالعه آنها:
Child Development Journal, Studies on Parental Impact on Child Self-esteem, 2017
https://onlinelibrary.wiley.com/journal/14678624
دیدگاهتان را بنویسید